Stand van zaken betreffende serologietesten COVID-19

14/04/2020

Onze bereikbaarheid als klinisch-biologen wordt vaak vermeld als een van de sterke punten van Labo Nuytinck. Het spreekt voor zich dat we onze consultfunctie ook nu in volle Coronacrisis zeer ter harte nemen. U bijstaan in deze bijzonder zware periode is meer dan ooit onze prioriteit. We voelen ons daarbij sterk ondersteund door het engagement van onze medewerkers. (1)

Bij de start van de Coronacrisis werden veel vragen over de PCR test voor het opsporen van het SARS-CoV-2 of COVID-19 virus gesteld. De focus ligt ondertussen meer en meer op de serologie waarover we u graag de huidige stand van zaken geven.

Covid_Ab_width_800

Diagnose

Serologische bepalingen hebben een aanvullende rol bij het stellen van de diagnose bij mensen met aanhoudende klachten en een negatief PCR resultaat. De virale lading bij infectie met COVID-19 is heel hoog in de eerste 5 dagen na start van de symptomen en neemt daarna snel af. De detectieratio met PCR ligt daardoor beduidend lager vanaf 5 dagen na start van de symptomen.

Uit een studie gepubliceerd in Nature van 1 april 2020(2) en een van UZ Leuven(3) blijkt dat seroconversie in 50% van de gevallen op dag 7 wordt gezien, en in 100% op dag 14. De antistoffen die gedetecteerd werden, bleken ook in staat te zijn om het virus te neutraliseren. Deze eerste bevindingen zijn analoog met de verworven immuniteit na infectie met het SARS-CoV-1 (2003) en het MERS-CoV (2012) virus. Of de specifieke IgG- en IgM- antistoffen meerdere maanden bescherming bieden, is nog niet duidelijk.

Er zijn momenteel meer dan 100 testkits (sneltesten en ELISA’s) voor het opsporen van COVID-19 AL van diverse aanbieders op de markt, maar klinische validatie ontbreekt nog. Als overheidsdienst verzamelt Sciensano stalen voor het uittesten van de kits.

Het is een uitdaging om uit het grote aanbod aan testkits, deze te selecteren die voldoen aan de kwaliteitsnormen qua specificiteit en sensitiviteit. Vals-positieve resultaten geven ten onrechte een gevoel van veiligheid. Een hoge sensitiviteit vermijdt vals-negatieve resultaten waardoor mensen met een COVID-19 infectie gemist zouden worden.

Collega’s van het UZ Leuven hebben meerdere kits getest met random sera en geselecteerde sera van patiënten met een virale infectie (EBV, CMV en andere coronavirussen) om kruisreactie al dan niet uit te sluiten. De voorlopige evaluatieresultaten zijn voorzichtig positief.

Screening

De serologietesten zullen een beeld geven van de verschillende geïnfecteerde populaties, een hulp zijn voor beleidsmakers bij de afbouwstrategie van de quarantainemaatregelen, het ziektespectrum van COVID-19 in kaart brengen (subklinische infectie, atypische presentatie, enz.) en inzicht geven in de prognose.

Er zijn daarnaast ook talrijke vragen waar nog veel research dient rond te gebeuren. Kunnen mensen met antilichamen beschouwd worden als immuun? Hoelang houdt de immuniteit aan? Verwerven mensen die milde of geen symptomen hadden dezelfde graad van bescherming? Zal het virus muteren om de lichaamsimmuniteit te overwinnen?

Labo Nuytinck

Ondertussen hebben we ook in Labo Nuytinck acties ondernomen om verscheidene testkits te kunnen valideren. Een wereldwijde beperkte beschikbaarheid van reagentia met lange wachttijden als gevolg en gebrek aan garantie op vlak van de continuïteit van levering bemoeilijken de situatie.

We hebben reagentia van diverse producenten besteld. De levering wordt verwacht in de komende weken en dan worden de kits getest met stalen uit onze serotheek (sera van met PCR bewezen COVID-19 positieve patiënten en sera van patiënten met klinisch sterk vermoeden van COVID-19 infectie met negatieve PCR).

Voor de validatie hebben we ook nood aan sera van patiënten die minstens 10 dagen na het doormaken van de (vermoedelijke) ziekte geprikt worden. Idealiter hebben we van die patiënten ook een staal ter beschikking van vóór de infectie zodat we kruisreactie kunnen uitsluiten en de snelheid van toename van de antilichamen kunnen evalueren.

We zouden uw medewerking op dit vlak erg waarderen om tot een grotere steekproef te komen. De klinische gegevens die u vermeldt op het aanvraagformulier zijn voor ons hierbij ook van grote waarde.

Op dit moment kunnen we niet exact zeggen wanneer de serologietesten in routine beschikbaar zullen zijn. We doen onze uiterste best om dit zo snel mogelijk te realiseren. In tussentijd kunt u stalen naar ons sturen met vraag voor bepaling van COVID-19 IgG en IgM. We stockeren deze stalen in de serotheek.

Kostprijs

In een eerste fase zullen de testen aangerekend worden aan de patiënt. Op 3 april 2020 ontvingen alle laboratoria een omzendbrief van het RIZIV met volgende melding: de serologische testen zullen vermoedelijk in een volgende fase een belangrijke rol krijgen. Voorlopig zijn er nog geen duidelijke praktijkrichtlijnen voor het gebruik ervan. Pas als deze richtlijnen gepubliceerd worden zal deze test kunnen worden aangerekend, onder voorwaarden die nog moeten worden bepaald.

Van zodra we u de COVID-19 serologietesten kunnen aanbieden, hoort u opnieuw van ons.

We hopen dat u dit schrijven nuttig vindt en antwoord biedt op uw vragen en deze van uw patiënten. Mocht u nog vragen of suggesties hebben, neem gerust contact met ons op.

Met vriendelijke groeten,

Het biologenteam

(1) Per dag ontvangen we gemiddeld 200 telefoons met een vraag voor informatie. Elke telefoon trachten we binnen de 7 seconden op te nemen. In maart 2020 zijn we daar in 74% van de gevallen in geslaagd.
(2) R. Wölfel et al Nature 2020 Apr 1 Accelerated Article Preview
(3) Pentalfa special symposium 10/04/2020: COVID-19 crash course https://www.youtube.com/watch?v=GrzdgbVb2hw
Wenst u meer informatie?

Wenst u meer informatie?